Monkey Mind

“That which is called ‘mind’ and ‘mentality’ and ‘consciousness’ arises as one thing and ceases as another by day and by night. Just as a monkey roaming through a forest grabs hold of one branch, lets that go and grabs another, then lets that go and grabs still another, so too that which is called ‘mind’ and ‘mentality’ and ‘consciousness’ arises as one thing and ceases as another by day and by night.” – SN 12.61

“Yañca kho etaṁ, bhikkhave, vuccati cittaṁ itipi, mano itipi, viññāṇaṁ itipi, taṁ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṁ nirujjhati. Seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṁ gaṇhati, taṁ muñcitvā aññaṁ gaṇhati, taṁ muñcitvā aññaṁ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṁ vuccati cittaṁ itipi, mano itipi, viññāṇaṁ itipi, taṁ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṁ nirujjhati.”

“ရဟန်းတို့ စိတ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မနောဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုအပ် သော သဘောတရားသည် ညဉ့်၌လည်းကောင်း၊ နေ့၌လည်းကောင်း တခြားတစ်ပါးသာလျှင် ဖြစ်၏၊ တခြားတစ်ပါးသည် ချုပ်၏။ ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား ကြီးစွာသော တောအုပ်၌ လှည့်လည်သော မျောက်သည် သစ်ကိုင်းကို ကိုင်ရာ၏၊ ထိုသစ်ကိုင်းကို လွှတ်၍ တစ်ပါးသော သစ်ကိုင်းကို ကိုင်ရာ၏၊ ထိုသစ်ကိုင်းကိုပင် လွှတ်ပြန်၍ တစ်ပါးသော သစ်ကိုင်းကို ကိုင်ယူပြန်ရာ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူသာလျှင် စိတ်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မနောဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ်ဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုအပ်သော သဘောတရား သည် ညဉ့်၌လည်းကောင်း၊ နေ့၌လည်းကောင်း တခြားတစ်ပါးသာလျှင် ဖြစ်၏၊ တခြားတစ်ပါးသည် ချုပ်၏။”

“Còn cái gọi là tâm này, là ý này, là thức này, này các Tỷ-kheo, cả đêm và ngày, khởi lên là khác, diệt đi là khác. Này các Tỷ-kheo, ví như một con khỉ trong khi đi lại trong rừng núi, nắm lấy một nhành cây, bỏ nhành cây ấy xuống, nó nắm giữ một nhành khác. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cái gọi là tâm, là ý, là thức này cả đêm và ngày, khởi lên là khác, diệt đi là khác.”

「那被這樣稱為心、意、識的,日以繼夜依一個生起,依另一個被滅。比丘們!猶如在山邊樹林漫遊的猴子抓著樹枝,放掉那枝後又抓住另一枝,[再]放掉後又抓住另一枝。同樣的,比丘們!那被這樣稱為心、意、識的,日以繼夜依一個生起,依另一個被滅。」

Top: Common Tailorbird
Bottom: Dark Necked Tailorbird
©Ashin Sopāka 2017

Aging

Those who in youth have not led the holy life,
or have failed to acquire wealth,
languish like old herons in the pond without fish.

Those who in youth have not lead the holy life,
or have failed to acquire wealth,
lie sighing over the past,
like worn out arrows (shot from) a bow. Dhp 155-156

Acaritvā brahmacariyaṁ,
aladdhā yobbane dhanaṁ;
Jiṇṇakoñcāva jhāyanti,
khīṇamaccheva pallale.
Acaritvā brahmacariyaṁ,
aladdhā yobbane dhanaṁ;
Senti cāpātikhīṇāva,
purāṇāni anutthunaṁ.

 

(သူမိုက်တို့သည်) အရွယ်ရှိခိုက် မြတ်သောအကျင့်ကို မကျင့်လိုက်မိ၊ ဥစ္စာကိုလည်း မရလိုက်မိသောကြောင့် ငါးကုန်ခန်းသော ညွန်အိုင်၌ အတောင်ကျွတ်သော ကြိုးကြာအိုတို့ကဲ့သို့ (အရွယ်လွန်သောအခါ) ကြံမှိုင်၍သာ နေကြရကုန်၏။

(သူမိုက်တို့သည်) အရွယ်ရှိခိုက် မြတ်သောအကျင့်ကို မကျင့်လိုက်မိ၊ ဥစ္စာကိုလည်း မရလိုက်မိသောကြောင့် လေးမှလွတ်ပြီးနောက် အရှိန်ကုန်သော မြားတို့ကဲ့သို့ ရှေးဖြစ်ဟောင်း (သုခ) တို့ကို ညည်းတွားအောက်မေ့၍သာ နေကြရကုန်၏။

Lúc trẻ, không phạm hạnh,
Không tìm kiếm bạc tiền.
Như cò già bên ao,
Ủ rũ, không tôm cá.
Lúc trẻ, không phạm hạnh,
Không tìm kiếm bạc tiền.
Như cây cung bị gẫy,
Thở than những ngày qua.

 

年輕的時候不修梵行,
不存生活資糧的人,
像池塘邊捕不到魚的老鷺,
憔悴終老。

年輕的時候既不修梵行,
又不為生活預存資糧的人,
就像破損的弓,
徒然悲歎過去。

 

Javan Pond Heron ©Ashin Sopāka 2016

Jasmine

“Just as, bhikkhus, among fragrant flowers, jasmine is declared to be their chief, so too, when the perception of impermanence is developed, it eliminates all sensual lust, it eliminates all lust for existence, it eliminates all ignorance, it uproots all conceit ‘I am.’” – SN 22.102

“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṁ tesaṁ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.”

ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အပွင့်နံ့သာအားလုံးတို့တွင် မြတ်လေးပန်းကို အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုရ၏။ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် မမြဲဟူသော အမှတ် ‘အနိစ္စသညာ’ကိုပွားများအပ် လေ့လာအပ်သော် ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲမက်မှု’ရာဂ’ အားလုံးကို ကုန်စေနိုင်၏၊ ရုပ်၌ စွဲမက်မှု ‘ရူပရာဂ’ အားလုံးကို ကုန်စေနိုင်၏၊ ဘဝ၌ စွဲမက်မှု ‘ဘဝရာဂ’ အားလုံးကို ကုန်စေနိုင်၏၊ အဝိဇ္ဇာအားလုံးကို ကုန်စေနိုင်၏၊ ငါဟူသော မာနအားလုံးကို နုတ်ပယ်နိုင်၏။

Ví như, này các Tỷ-kheo, phàm có những hoa hương gì, hương vassika là tối thượng hơn những hương ấy. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, do tu tập, làm cho sung mãn vô thường tưởng, tất cả dục tham được đoạn tận, tất cả sắc tham được đoạn tận, tất cả hữu tham được đoạn tận, tất cả vô minh được đoạn tận, tất cả ngã mạn được tận trừ.

比丘們!猶如凡任何香花,茉莉花被說為其中之第一。同樣的,比丘們!當無常想已修習、已多修習時,終結一切欲貪,終結一切色貪,終結一切有貪,終結一切無明,根除一切我慢。

Some Sorta Flower ©Ashin Sopāka 2016

Living is Hard

Green Billed Malkoha 7 Aug 16“Going forth is hard, living at home is hard,
Dhamma is profound, and money is hard to come by.
Getting by is difficult for we who accept whatever comes,
So we should always remember impermanence.” – Thag 1.111

“Duppabbajjaṁ ve duradhivāsā gehā,
Dhammo gambhīro duradhigamā bhogā;
Kicchā vutti no itarītareneva,
Yuttaṁ cintetuṁ satata­ma­nicca­tan”ti.

“ရဟန်းအဖြစ်မည်သည် ပြုလုပ်ရန် ခဲယဉ်း၏၊ အိမ်တို့မည်သည် စိုးအုပ်၍နေရန် ခဲယဉ်းလှ၏၊
(ရဟန်းဖြစ်သောသူတို့ ထိုးထွင်းသိရမည့်) တရားသည် နက်နဲလှ၏၊
စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့မည်သည် ရရန်ခဲယဉ်းလှ၏၊
(ဤသာသနာတော်၌) ရတတ်သမျှဖြင့်သာလျှုင် အသက်မွေးခြင်းသည် ငါတို့အား ငြိုငြင်ဆင်းရဲလှ၏၊
သင်္ခါရတရားတို့၏ မမြဲသော သဘောကို အခါခပ်သိမ်း ရှုခြင်းငှါ သင့်လှ၏။”

“Việc xuất gia quả là khó, các căn nhà là nơi khó cư ngụ,
Giáo Pháp là thâm sâu, tài sản là khó đạt được,
sự nuôi sống chỉ với vật này vật khác (tùy thuộc vào sự phát sanh) là khó khăn cho chúng tôi,
điều thích hợp để thường xuyên suy nghĩ về tính chất vô thường.”

Green Billed Malkoha ©Ashin Sopāka 2016

Time and Peace

Richards Pipit 23-May-16“Time flies by, the nights swiftly pass;
The stages of life successively desert us.
Seeing clearly this danger in death,
A seeker of peace should drop the world’s bait.” – SN 1.4

“Accenti kālā tarayanti rattiyo,
Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;
Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,
Lokāmisaṁ pajahe santipekkho”ti.

“အချိန်အခါတို့သည် (ပုဂ္ဂိုလ်ကို) လွန်ကုန်၏၊ ညဉ့်တို့သည် (ပုဂ္ဂိုလ်ကို) လွန် ကုန်၏၊ (ပဌမ မဇ္ဈိမ ပစ္ဆိမ) အရွယ်အစုတို့သည် (ပုဂ္ဂိုလ်ကို) အစဉ်အတိုင်း စွန့်ကုန်၏၊ ငြိမ်းချမ်းရာ (နိဗ္ဗာန်) ကို အလိုရှိသူသည် သေခြင်း၌ ထိုကြောက်ဖွယ် ဘေး သုံးမျိုးကို ရှုသည်ဖြစ်၍ လောကာမိသ (တေဘူမကဝဋ်) ကို စွန့်ရာ၏”

“Thời gian lặng trôi qua, đêm ngày luôn di động,
Tuổi tác buổi thanh xuân, tiếp tục bỏ chúng ta.
Những ai chịu quán sát, sợ hãi tử vong này,
Hãy bỏ mọi thế lợi, tâm hướng cầu tịch tịnh.”

「時間飛逝,夜晚迅速渡過,種種年齡時代次第地拋棄[我們],
觀看著這死亡的恐怖,期待寂靜者應該捨去世間的誘惑物。」

Richard’s Pipit ©Ashin Sopāka 2016