Tha an Kesamuttisuttaṁ AN 3.65, ris an canar gu tric an Kālāma Sutta, air aon de na teacsaichean as ainmeile ann am Bùdasachd an Iar. Gu tric, gheibhear aon earrainn às: am pàirt far a bheil am Bùda ag ràdh:
“Na cuir ur n-earbsa ann an dìreach beul-aithris, ann an sreath theagaisg, ann am fathannan, ann an cruinneachadh de sgriobtaran, ann an reusanachadh loidsigeach, ann an reusanachadh ro-mhac-meanmnach, ann a bhith a’ gabhail ri beachd an dèidh a bhith a’ meòrachadh air, ann an comas labhairt a tha a’ coimhead làidir, no air sgàth ‘s gu bheil sibh a’ smaoineachadh: ‘Is e ar guru a th’ anns a’ chruaidh-chràbhach.”
Tha an earrainn seo air a cleachdadh gu cumanta mar gum biodh am Bùda ag ràdh, “Na creid dad a chanas duine sam bith, eadhon mise.”
Ach tha an abairt seo air a toirt às-earrann.
Nuair a thug am Bùda an searmon seo, cha robh e a’ bruidhinn ri a luchd-leantainn fhèin, ach ri muinntir Kālāma, daoine àbhaisteach a bha a’ fuireach ann an sgìre far an robh iomadh tidsear spioradail a’ tighinn is a’ dol. Bha iad air am mealladh le diofar theagaisgean, agus cha robh fios aca cò ris an creideadh iad. Dh’fhaighnich iad dhan Bhùda:
“Bhante, tha cruaidh-chràbhaich agus brahmin a’ tighinn gu Kesaputta. Bidh iad a’ mìneachadh agus a’ soilleireachadh an teagaisg fhèin, ach bidh iad a’ dèanamh tàir air teagasg chàich, gan càineadh, gan magadh, gan cur sìos. An uair sin, thig cruaidh-chràbhaich agus brahmin eile gu Kesaputta, agus bidh iadsan mar an ceudna a’ mìneachadh agus a’ soilleireachadh an teagaisg fhèin, ach a’ dèanamh tàir air teagasg chàich, gan càineadh, gan magadh, gan cur sìos. Tha sinne, Bhante, ar n-inntinn ann an teagamh, ar cridhe mì-chinnteach. Cò dhiubh sin a tha ag innse na fìrinn, cò tha ag innse bhreugan?”
‘S e sin an suidheachadh. Mar stiùiriche spioradail le deagh chliù, bha am Bùda a’ bruidhinn ri daoine a bha a’ sireadh stiùiridh, chan ann ri daoine a bha air gabhail ris an t‑Slighe aige mar-thà. Bha e a’ teagasg dhaibh mar a dh’aithnicheadh iad teagasg a bha fìor mhath, gun chron, leantainn gu sonas, seach a bhith a’ leantainn ùghdarras no traidisean dìreach air sgàth ‘s gun robh e ann.
Ach chan eil sin a’ ciallachadh nach robh aig a’ Bhùda teagasg deimhinnte. Fada bho sin. Bha am Bùda gu math soilleir mu dheidhinn an t‑Slighe a theagaisg e: na Ceithir Fìrinnean Uaisle, an t-Ochd-shlighe Uasal, Èirigh an Lùib Chumhaichean, msaa, a bha e air an sgaoileadh thar 45 bliadhna. Cha robh e ag ràdh “Na creid dad a chanas mi.” Thuirt e,
“Nuair a bhios tu a’ sgrùdadh, na gabh ris dìreach air sgàth ùghdarras, ach nuair a dh’aithnicheas tu leat fhèin gu bheil na teagaisg seo math agus a’ leantainn gu sonas, an sin gabh ris agus beò a rèir.”
Bu chòir a ràdh cuideachd nach e deachdair a bh’ anns a’ Bhùda. Leig dhomh eisimpleir a thoirt.
Mar eisimpleir: tha thu ann an Queensferry agus gu bheil thu airson a dhol gu Dùn Èideann. ‘S e an t-slighe as luaithe, a rèir coltais, an A90 a ghabhail. Dh’fhaodadh tu gu cinnteach dràibheadh don phort-adhair an àite sin, turas-adhair a ghabhail gu Bangkok, an uair sin turas-adhair eile a ghabhail gu Hanoi, an uair sin trèana a ghabhail gu Saigon, agus turas-adhair a ghabhail gu Paris, an uair sin dràibheadh gu Lunnainn, agus an uair sin turas-adhair eile gu Dùn Èideann, agus mu dheireadh bus na phort-adhair a ghabhail gu Dùn Èideann. Tha tòrr cheumannan “ceàrr” ann an sin ma tha thu a’ lorg an t-slighe as luaithe. Faodaidh tu seo a dhèanamh, gu dearbh, ach tha e soilleir nach e seo an roghainn as ciallaiche.
Cha do rinn am Bùda ach sealltainn air an t-Slighe as luaithe bho phuing A gu puing B. Tha gnìomhan sona (kusalakamma) ann a tha gar stiùireadh gu dìreach chun cheann-uidhe (Nibbāna). Agus tha gnìomhan mì-shona (akusalakamma) ann a tha gar tarraing air falbh bhon t-Slighe. Ach, tha mi gam sraonadh…
Tha e cudromach agus ceart a bhith a’ ceasnachadh leis an amas an fhìrinn a tha air a mapa le Bùda mar-thà a lorg. Tha am Bùda fhèin a’ brosnachadh ceasnachadh. Ach chan eil ceasnachadh a’ ciallachadh a bhith a’ tilgeil an teagaisg gu lèir às a chèile a h‑uile turas a tha ar n‑inntinn air a bhacadh le miann no ceàrr-thuigsinn. Tha ar n‑inntinnean, gu h‑àraidh mus tòisich sinn air an t‑Slighe, trom le truaillidhean: sannt, fuath, agus gu sònraichte ceàrr-thuigsinn. Ma tha sinn a’ cur ar n‑earbsa gu tur ann am breitheanas ar n‑inntinn fhèin aig an ìre sin, tha coltas ann gum bi sinn a’ diùltadh nan teagaisg a tha duilich no nach eil a’ freagairt ris na tha sinn ag iarraidh a chluinntinn.
‘S e an dòigh cheart: sgrùdadh a dhèanamh, ach sgrùdadh le inntinn fhosgailte, le deagh chompanach spioradail, agus a chleachdadh na chaidh ionnsachadh, le eisimpleir nam fear a tha air an t‑Slighe a choiseachd. Nuair a nì sinn sin, gheibh sinn a‑mach dhuinn fhìn nach e dìreach beachd a th’ ann an teagasg a’ Bhùda, ach fìrinn a ghabhas dearbhadh.
Agus ‘s ann an seo a tha àite aig saddhā. Ged a tha e air eadar-theangachadh gu litireil mar “creideamh”, ann an co-theacs an Dhamma tha e a’ ciallachadh “misneachd” no “earbsa”. Nuair a mhìnich am Bùda an t-Slighe seo, mhìnich e cuideachd na buannachdan a thig na cois air an t‑Slighe, bho shìth shìmplidh na h‑inntinn gu saorsa bho fhulangachd. Mar a thèid sinn fhìn air adhart air an t-Slighe seo, tòisichidh sinn a’ faicinn agus a’ faighinn eòlas air na buannachdan sin dhuinn fhìn, agus bidh misneachd againn gu bheil an fheadhainn nach fhaca sinn no nach d’fhuair sinn eòlas orra fhathast fìor.
Mar a leanas tha eadar-theangachadh air Kesamutti Sutta gu lèir.
Kesamuttisuttaṁ AN 3.65
Mar a chuala mi, aig aon àm bha am Fear-Saora a’ siubhal air chuairt am measg nan Kosalan còmhla ri buidheann mhòr de mhanaich, agus ràinig e baile Kālāma nan Kosalan air an robh Kesaputta.
Chuala luchd-taighe Kālāma à Kesaputta: “Thathar ag ràdh gun d’ruig an cruaidh-chràbhach Gotama, mac nan Sākyan a chaidh a-mach à teaghlach Sākyan, Kesaputta. A‑nis tha deagh chliù air a bhith a’ cuairteachadh mu dheidhinn Gotama: ‘’S e arahant a th’ anns an Fhear-Saora sin, air a dheagh dhùsgadh, coileanta ann an fìor eòlas agus ann an giùlan, sona, eòlach air an t-saoghal, an ceannard gun choimeas air an fheadhainn a dh’fheumas a bhith air an stiùireadh, tidsear dhiathan is dhaoine, am Bùda, am Fear-Saora. Le a ghliocas fhèin, air an t-saoghal seo fhaicinn mar a tha e dha-rìribh, leis na diathan, le Māra, le Brahmā, leis an t‑sluagh seo le a chruaidh-chràbhaich is a brahmin, le a dhiathan is a dhaoine, tha e ga nochdadh do chàich. Tha e a’ teagasg Dhamma a tha math aig an toiseach, math sa mheadhan, math aig a’ cheann thall, leis a’ bhrìgh cheart agus ann am faclan ceart; tha e a’ taisbeanadh dòigh-beatha spioradail a tha coileanta agus glan.’ A‑nis ‘s e rud math a th’ ann a leithid de arahant fhaicinn.”
An uair sin, chaidh na Kālāma à Kesaputta a choinneachadh ris an Fhear-Saora. Rinn cuid dhiubh ùmhlachd dha agus shuidh iad aon taobh; thog cuid eile còmhradh càirdeil ris agus an dèidh dhaibh an còmhradh càirdeil a chrìochnachadh, shuidh iad aon taobh; chuir cuid eile an dòrn an lùib a chèile a dh’ionnsaigh a’ Bhùda agus shuidh iad aon taobh; dh’ainmich cuid eile an ainmean is an cinnidhean agus shuidh iad aon taobh; agus dh’fhuirich cuid eile dìreach sàmhach agus shuidh iad aon taobh.
Nuair a bha iad nan suidhe aon taobh, thuirt na Kālāma ris an Fhear-Saora:
“Bhante, tha cruaidh-chràbhaich agus brahmin a’ tighinn gu Kesaputta. Bidh iad a’ mìneachadh agus a’ soilleireachadh an teagaisg fhèin, ach bidh iad a’ dèanamh tàir air teagasg chàich, gan càineadh, gan magadh, gan cur sìos. An uair sin, thig cruaidh-chràbhaich agus brahmin eile gu Kesaputta, agus bidh iadsan mar an ceudna a’ mìneachadh agus a’ soilleireachadh an teagaisg fhèin, ach a’ dèanamh tàir air teagasg chàich, gan càineadh, gan magadh, gan cur sìos. Tha sinne, Bhante, ar n-inntinn ann an teagamh, ar cridhe mì-chinnteach. Cò dhiubh sin a tha ag innse na fìrinn, cò tha ag innse bhreugan?”
“Tha e iomchaidh dhuibh a bhith ann an teagamh, a Kālāma; tha e iomchaidh dhuibh a bhith mì-chinnteach. Tha teagamh air èirigh nur n-inntinn mu rud a tha dha-rìribh teagmhach.
“Thigibh, a Kālāma. Na cuir ur n-earbsa ann an dìreach beul-aithris, ann an sreath theagaisg, ann am fathannan, ann an cruinneachadh de sgriobtaran, ann an reusanachadh loidsigeach, ann an reusanachadh ro-mhac-meanmnach, ann a bhith a’ gabhail ri beachd an dèidh a bhith a’ meòrachadh air, ann an comas labhairt a tha a’ coimhead làidir, no air sgàth ‘s gu bheil sibh a’ smaoineachadh: ‘Is e ar guru a th’ anns a’ chruaidh-chràbhach.’
Ach nuair a tha fios agaibh fhèin, a Kālāma: ‘Tha na rudan seo mì-shona; tha na rudan seo airidh air cron; tha na rudan seo air an càineadh leis an fheadhainn a tha glìc; ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, bheir iad gu cron agus gu fulangas,’ an uair sin leigibh seachad iad.
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas sannt ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a chron, Bhante.”
“A Kālāma, neach le sannt, air a shàrachadh le sannt, le inntinn air a glacadh leis, gabhaidh e beatha, gabhaidh e rud nach robh air a thoirt, rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus canaidh e breugan; agus brosnaichidh e daoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a chron agus a fhulangas airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas fuath ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a chron, Bhante.”
“A Kālāma, neach le fuath, air a shàrachadh le fuath, le inntinn air a glacadh leis, gabhaidh e beatha, gabhaidh e rud nach robh air a thoirt, rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus canaidh e breugan; agus brosnaichidh e daoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a chron agus a fhulangas airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas ceàrr-thuigsinn ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a chron, Bhante.”
“A Kālāma, neach le ceàrr-thuigsinn, air a shàrachadh le ceàrr-thuigsinn, le inntinn air a glacadh leatha, gabhaidh e beatha, gabhaidh e rud nach robh air a thoirt, rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus canaidh e breugan; agus brosnaichidh e daoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a chron agus a fhulangas airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? A bheil na rudan seo sona no mì-shona?”
“Mì-shona, Bhante.”
“Airidh air cron no neo-chiontach?”
“Airidh air cron, Bhante.”
“Air an càineadh no air am moladh leis an fheadhainn a tha glìc?”
“Air an càineadh leis an fheadhainn a tha glìc, Bhante.”
“Ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, am bi iad a’ leantainn gu cron agus gu fulangas, no nach bi, no ciamar a tha sibh ga fhaicinn?”
“Ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, bidh na rudan seo a’ leantainn gu cron agus gu fulangas. Sin mar a tha sinn ga fhaicinn.”
“Mar sin, a Kālāma, an rud a thuirt sinn:
‘Thigibh, a Kālāma. Na cuir ur n-earbsa ann an dìreach beul-aithris, ann an sreath theagaisg, ann am fathannan, ann an cruinneachadh de sgriobtaran, ann an reusanachadh loidsigeach, ann an reusanachadh ro-mhac-meanmnach, ann a bhith a’ gabhail ri beachd an dèidh a bhith a’ meòrachadh air, ann an comas labhairt a tha a’ coimhead làidir, no air sgàth ‘s gu bheil sibh a’ smaoineachadh: ‘Is e ar guru a th’ anns a’ chruaidh-chràbhach.’
Ach nuair a tha fios agaibh fhèin, a Kālāma: ‘Tha na rudan seo mì-shona; tha na rudan seo airidh air cron; tha na rudan seo air an càineadh leis an fheadhainn a tha glìc; ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, bheir iad gu cron agus gu fulangas,’ an uair sin leigibh seachad iad.
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas neo-shannt ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a shonas, Bhante.”
“A Kālāma, neach gun sannt, nach eil air a shàrachadh le sannt, nach eil inntinn air a glacadh leis, cha ghabh e beatha, cha ghabh e rud nach robh air a thoirt, cha rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus chan eil e a’ bruidhinn breugan; agus chan eil e a’ brosnachadh dhaoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a shonas agus a mhath airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas neo-fhuath ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a shonas, Bhante.”
“A Kālāma, neach gun fhuath, nach eil air a shàrachadh le fuath, nach eil inntinn air a glacadh leis, cha ghabh e beatha, cha ghabh e rud nach robh air a thoirt, cha rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus chan eil e a’ bruidhinn breugan; agus chan eil e a’ brosnachadh dhaoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a shonas agus a mhath airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? Nuair a dh’èireas neo-cheàrr-thuigsinn ann an duine, an ann air a shonas no air a chron a tha e?”
“Air a shonas, Bhante.”
“A Kālāma, neach gun cheàrr-thuigsinn, nach eil air a shàrachadh le ceàrr-thuigsinn, nach eil inntinn air a glacadh leatha, cha ghabh e beatha, cha ghabh e rud nach robh air a thoirt, cha rach e ri mì-ghnàthachadh feise, agus chan eil e a’ bruidhinn breugan; agus chan eil e a’ brosnachadh dhaoine eile an aon rud a dhèanamh. An e sin a bheir gu a shonas agus a mhath airson ùine fhada?”
“’S e, Bhante.”
“Dè ur beachd, a Kālāma? A bheil na rudan seo sona no mì-shona?”
“Sona, Bhante.”
“Airidh air cron no neo-chiontach?”
“Neo-chiontach, Bhante.”
“Air an càineadh no air am moladh leis an fheadhainn a tha glìc?”
“Air am moladh leis an fheadhainn a tha glìc, Bhante.”
“Ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, am bi iad a’ leantainn gu sonas agus gu math, no nach bi, neo ciamar a tha sibh ga fhaicinn?”
“Ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, bidh na rudan seo a’ leantainn gu sonas agus gu math. Sin mar a tha sinn ga fhaicinn.”
“Mar sin, a Kālāma, an rud a thuirt sinn:
‘Thigibh, a Kālāma. Na cuir ur n-earbsa ann an dìreach beul-aithris, ann an sreath theagaisg, ann am fathannan, ann an cruinneachadh de sgriobtaran, ann an reusanachadh loidsigeach, ann an reusanachadh ro-mhac-meanmnach, ann a bhith a’ gabhail ri beachd an dèidh a bhith a’ meòrachadh air, ann an comas labhairt a tha a’ coimhead làidir, no air sgàth ‘s gu bheil sibh a’ smaoineachadh: ‘Is e ar guru a th’ anns a’ chruaidh-chràbhach.’
Ach nuair a tha fios agaibh fhèin: “Tha na rudan seo sona; tha na rudan seo neo-chiontach; tha na rudan seo air am moladh leis an fheadhainn a tha glìc; ma thèid an gabhail agus an cur an gnìomh, bheir iad gu sonas agus gu math,” an uair sin fuirichibh annta,’ ‘s ann air an adhbhar sin a thuirt sinn e.
An uair sin, a Kālāma, bidh an deisciobal uasal sin, a tha mar sin gun mhiann, gun droch-rùn, gun troimh-chèile, làn-thuigseach, mothachail an-còmhnaidh, a’ gabhail a-steach aon cheathramh le inntinn làn de chaomh-chàirdeas. Mar an ceudna an dàrna ceathramh, an treas ceathramh, agus an ceathramh ceathramh. Mar sin gu h-àrd, gu h-ìosal, gu trasdach, anns gach àite, agus don h-uile duine mar dha fhèin, bidh e a’ gabhail a-steach an t-saoghail gu lèir le inntinn làn de chaomh-chàirdeas, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn.
Mar an ceudna le co-fhaireachdainn, bidh e a’ gabhail a-steach aon cheathramh le inntinn làn de cho-fhaireachdainn, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn. Mar an ceudna an dàrna ceathramh, an treas ceathramh, agus an ceathramh ceathramh. Mar sin gu h-àrd, gu h-ìosal, gu trasdach, anns gach àite, agus don h-uile duine mar dha fhèin, bidh e a’ gabhail a-steach an t-saoghail gu lèir le inntinn làn de cho-fhaireachdainn, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn.
Mar an ceudna le co-aoibhneas, bidh e a’ gabhail a-steach aon cheathramh le inntinn làn de cho-aoibhneas, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn. Mar an ceudna an dàrna ceathramh, an treas ceathramh, agus an ceathramh ceathramh. Mar sin gu h-àrd, gu h-ìosal, gu trasdach, anns gach àite, agus don h-uile duine mar dha fhèin, bidh e a’ gabhail a-steach an t-saoghail gu lèir le inntinn làn de cho-aoibhneas, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn.
Mar an ceudna le rèidh-inntinn, bidh e a’ gabhail a-steach aon cheathramh le inntinn làn de rèidh-inntinn, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn. Mar an ceudna an dàrna ceathramh, an treas ceathramh, agus an ceathramh ceathramh. Mar sin gu h-àrd, gu h-ìosal, gu trasdach, anns gach àite, agus don h-uile duine mar dha fhèin, bidh e a’ gabhail a-steach an t-saoghail gu lèir le inntinn làn de rèidh-inntinn, farsaing, mòr, gun chrìoch, gun nàimhdeas, gun droch-rùn.
Tha an deisciobal uasal seo, a Kālāma, aig a bheil inntinn mar sin gun nàimhdeas, gun droch-rùn, gun truailleadh, glan, air ceithir rudan a chosnadh a tha cinnteach anns a’ bheatha seo fhèin.
‘S e a’ chiad rud cinnteach a chosn e: ‘Ma tha saoghal eile ann, agus ma tha toradh agus buil aig gnìomhan matha is dona, tha e comasach, le bhith a’ briseadh a’ chuirp, an dèidh bàis, gun tèid mi gu ath-bhreith ann an deagh àite, ann an saoghal nèamhaidh.’
‘S e an dàrna rud cinnteach a chosn e: ‘Mur eil saoghal eile ann, agus mur eil toradh agus buil aig gnìomhan matha is dona, co-dhiù, an seo, anns a’ bheatha seo fhèin, tha mi beò toilichte, gun nàimhdeas agus gun droch-rùn, saor bho thrioblaid.’
‘S e an treas rud cinnteach a chosn e: ‘Ma thig olc don neach a nì olc, an uair sin, leis nach eil mi a’ smaoineachadh air olc a dhèanamh do dhuine sam bith, ciamar a bheanas fulangas rium, air sgàth ‘s nach dèan mi gnìomh olc?’
‘S e an ceathramh rud cinnteach a chosn e: ‘Mur tig olc don neach a nì olc, an uair sin, tha mi gam fhaicinn fhìn glan anns gach dòigh.’
Tha an deisciobal uasal seo, a Kālāma, aig a bheil inntinn mar sin gun nàimhdeas, gun droch-rùn, gun truailleadh, glan, air na ceithir rudan sin a chosnadh a tha cinnteach anns a’ bheatha seo fhèin.”
“’S e sin a th’ ann, a Fhir-Shaora! ’S e sin a th’ ann, a Fhir-aoibhneis! Tha an deisciobal uasal sin aig a bheil inntinn mar sin gun nàimhdeas, gun droch-rùn, gun truailleadh, glan, air na ceithir rudan sin a chosnadh a tha cinnteach anns a’ bheatha seo fhèin.
‘S e a’ chiad rud cinnteach a chosn e: ‘Ma tha saoghal eile ann, agus ma tha toradh agus buil aig gnìomhan matha is dona, tha e comasach, le bhith a’ briseadh a’ chuirp, an dèidh bàis, gun tèid mi gu ath-bhreith ann an deagh àite, ann an saoghal nèamhaidh.’
‘S e an dàrna rud cinnteach a chosn e: ‘Mur eil saoghal eile ann, agus mur eil toradh agus buil aig gnìomhan matha is dona, co-dhiù, an seo, anns a’ bheatha seo fhèin, tha mi beò toilichte, gun nàimhdeas agus gun droch-rùn, saor bho thrioblaid.’
‘S e an treas rud cinnteach a chosn e: ‘Ma thig olc don neach a nì olc, an uair sin, leis nach eil mi a’ smaoineachadh air olc a dhèanamh do dhuine sam bith, ciamar a bheanas fulangas rium, air sgàth ‘s nach dèan mi gnìomh olc?’
‘S e an ceathramh rud cinnteach a chosn e: ‘Mur tig olc don neach a nì olc, an uair sin, tha mi gam fhaicinn fhìn glan anns gach dòigh.’
Tha an deisciobal uasal seo, Bhante, aig a bheil inntinn mar sin gun nàimhdeas, gun droch-rùn, gun truailleadh, glan, air na ceithir rudan sin a chosnadh a tha cinnteach anns a’ bheatha seo fhèin.
“Iongantach, Bhante! Iongantach! Mar gum biodh duine a’ cur suas rud a bha air tuiteam, no a’ fosgladh rud a bha dùinte, no a’ sealltainn an rathaid do dhuine a bha air chall, no a’ lasadh lampa anns an dorchadas gus am faiceadh an fheadhainn aig an robh sùilean rudan. Sin mar a tha an Dhamma air a mhìneachadh leat ann an iomadh dòigh.
Tha sinn a’ dol don Fhear-Saora mar thèarmann, don Dhamma, agus don t-Saṅgha de mhanaich. Gabhadh am Fear-Saora sinn mar luchd-taighe a tha, bhon latha an-diugh air adhart, air a dhol mar thèarmann airson còrr ar beatha.”
☸️ Gum faigh sinn uile saorsa bho dukkha ☸️
