Speeding Arrow Rolling Death

“Faster than the speed of that man 1, monks, is the speed of the sun & moon. Faster than the speed of that man, faster than the speed of the sun & moon, is the speed of the devas who rush ahead of the sun & moon. Faster than the speed of that man, faster than the speed of the sun & moon, faster than the speed of the devas who rush ahead of the sun & moon, the force of one’s life span comes to an end. Thus you should train yourselves: ‘We will live heedfully.’ That’s how you should train yourselves.” – SN 20.6

“Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca can­dima­sūriyā­naṁ javo, tato sīghataro. Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca can­dima­sūriyā­naṁ javo yathā ca yā devatā can­dima­sūriyā­naṁ purato dhāvanti tāsaṁ devatānaṁ javo, () tato sīghataraṁ āyusaṅkhārā khīyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ: ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.

ရဟန်းတို့ ထိုမြားဖမ်းသော ယောကျာ်း၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် လနေတို့၏ လျင်မြန်ခြင်းက ပို၍ လျင်မြန်၏၊ လနေတို့၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် လနေတို့၏ ရှေ့မှ ပြေးသွားသော နတ်တို့၏ လျင်မြန်ခြင်းက ပို၍ လျင်မြန်၏၊ ထိုနတ်တို့၏ လျင်မြန်ခြင်းထက် အလွန်လျင်မြန်စွာ အသက်တို့သည် ကုန်ဆုံးကြရကုန်၏၊ ရဟန်းတို့ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ငါတို့သည် “မမေ့မလျော့ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်အံ့”ဟု ဤသို့လျှင် သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု (ဟောတော်မူ၏)။

“Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là sự nhanh nhẹn của người ấy. Và như vậy là sự nhanh nhẹn của mặt trăng, mặt trời, còn nhanh hơn sự nhanh nhẹn trước. Và như vậy, này các Tỷ-kheo là sự nhanh nhẹn của người ấy, và như vậy là sự nhanh nhẹn của mặt trăng, mặt trời, và như vậy là sự nhanh nhẹn của các chư Thiên chạy trước mặt trăng, mặt trời. Còn nhanh nhẹn hơn là sự biến diệt của thọ hành (thọ mạng của các sự vật). Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: “Chúng tôi sẽ sống không phóng dật”.

「比丘們!如那位男子的速度,日月的速度比之更快速。
比丘們!如那位男子的速度、如日月的速度、如跑在日月前面那些天神們的速度,壽行被耗盡比之更快速。比丘們!因此,你們應該這麼學:『我們要住於不放逸。』比丘們!你們應該這麼學。」

Baby bird ©Ashin Sopāka 2017

Notes:

  1. Catching flying arrows before they hit the ground

Fading, But How Fast?

“Friends, passion carries little blame and is slow to fade. Aversion carries great blame and is quick to fade. Delusion carries great blame and is slow to fade.” – AN 3.68

“Rāgo kho, āvuso, appasāvajjo dandhavirāgī, doso mahāsāvajjo khippavirāgī, moho mahāsāvajjo dandhavirāgī’ti.

“ငါ့သျှင်တို့ ရာဂသည် အပြစ်နည်း၏၊ ဖြည်းဖြည်း ကင်းပျောက်၏၊ ဒေါသသည် အပြစ်ကြီး၏၊ မြန်မြန် ကင်းပျောက်၏၊ မောဟသည် အပြစ်ကြီး၏၊ ဖြည်းဖြည်း ကင်းပျောက်၏။”

“Tham, thưa các Hiền giả, là tội nhỏ, nhưng ly tham là chậm chạp. Sân là tội lớn, nhưng ly sân là mau chóng. Si là tội lớn, và ly si là chậm chạp.”

『道友們!貪罪過少、褪去徐緩;瞋罪過大、褪去急速;癡罪過大、褪去徐緩。』

Praying Mantis ©Ashin Sopāka 2017

Head on Fire

“Just as one whose clothes or head had caught fire would put forth extraordinary desire, effort, zeal, enthusiasm, indefatigability, mindfulness, and clear comprehension to extinguish the fire on his clothes or head, so too that bhikkhu should put forth extraordinary desire, effort, zeal, enthusiasm, indefatigability, mindfulness, and clear comprehension to abandon those same bad unwholesome qualities.” – AN 10.51

“Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā. Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya. Evamevaṁ kho tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.”

“ရဟန်းတို့ ဥပမာသော်ကား အဝတ်မီးလောင်သူသည်လည်းကောင်း၊ ဦးခေါင်းမီးလောင်သူသည် လည်းကောင်း၊ ထိုအဝတ်, ဦးခေါင်းကိုသာလျှင် ငြိမ်းစေရန် လွန်ကဲသော အလိုလုံ့လ အားထုတ်မှု အလွန် အားထုတ်မှု မဆုတ်နစ်မှု အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဉ်’ ကို ပြုရာ၏၊ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် ထိုရဟန်းသည် ထိုယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်တရားတို့ကိုသာလျှင် ပယ်ရန် လွန်ကဲသော အလို လုံ့လ အားထုတ်မှု အလွန် အားထုတ်မှု မဆုတ်နစ်မှု အောက်မေ့မှု ‘သတိ’ ဆင်ခြင်ဉာဏ် ‘သမ္ပဇဉ်’ ကို ပြုသင့်၏။”

“Ví như, này các Tỷ-kheo, khi khăn bị cháy, hay khi đầu bị cháy, cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để dập tắt khăn hay đầu bị cháy ấy. Cũng vậy này Tỷ kheo, Tỷ kheo ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để đoạn tận các pháp bất thiện ấy.”

「比丘們!猶如衣服已被燒,或頭已被燒,就應該為那衣服或頭的熄滅作極度的意欲、精進、勇猛、努力、不畏縮、正念、正知。同樣的,比丘們!因為那樣,比丘應該為那些惡不善法的捨斷作極度的意欲、精進、勇猛、努力、不畏縮、正念、正知。」

Greater Coucal ©Ashin Sopāka 2017

Moths to a Flame

One time the Buddha was staying near Sāvatthi, in Jeta’s grove, at the garden of Anāthapiṇḍika. At that time he was seated under the open sky, on a night of blinding darkness, while oil lamps were burning. And also at that time a great number of winged insects were flying around and falling into those oil lamps, thus meeting with misfortune, meeting with ruin, meeting with both misfortune and ruin. The Buddha saw those great number of winged insects flying around and falling into those oil lamps… And then the Buddha, understanding the meaning of this, gave utterance, at that moment, to this profound utterance:

“Rushing up but then too far, they miss the point;
Only causing ever newer bonds to grow.
So obsessed are some by what is seen and heard,
They fly just like these moths, straight into the flames.” – Ud 6.9

Evaṁ me sutaṁ—​   ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anātha­piṇḍi­kassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā rat­tandha­kā­ra­timisā­yaṁ abbhokāse nisinno hoti telappadīpesu jhāyamānesu. Tena kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjanti, byasanaṁ āpajjanti, anayabyasanaṁ āpajjanti. Addasā kho bhagavā te sambahule adhipātake tesu telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjante, byasanaṁ āpajjante, anayabyasanaṁ āpajjante.

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

“Upātidhāvanti na sāramenti,
Navaṁ navaṁ bandhanaṁ brūhayanti;
Patanti ­paj­jota­mi­vādhipā­takā,
Diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhā”ti.

အကျွန်ုပ်သည် ဤသို့ ကြားနာခဲ့ရပါသည်- အခါတစ်ပါး၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိပြည် အနာထပိဏ်သူဌေး၏ အရံဖြစ်သော ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အလွန်မှောင်မိုက်သော ညဉ့်အခါ ဆီမီးတို့ကို ညှိထွန်းထားရာ လွင်တီးခေါင်၌ ထိုင်နေတော်မူ၏။ ထိုအခါ များစွာသော ပိုးဖလံတို့သည် ထိုဆီမီးတို့၌ တိုးဝင်ရစ်ဝဲကာ ကျရောက်ကုန်လျက် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ ဆင်းရဲပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်၏။ မြတ်စွာ့ဘုရားသည် ထိုဆီမီးတို့၌ တိုးဝင်ရစ်ဝဲကာ ကျရောက်ကုန်လျက် ဆင်းရဲခြင်း ပျက်စီးခြင်း ဆင်းရဲပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော ထိုပိုးဖလံများစွာတို့ကို မြင်တော်မူ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤအကြောင်းအရာကို သိတော်မူ၍ ထိုသိသောအချိန်၌-

”အချို့သော သမဏဗြာဟ္မဏတို့သည် သီလ သမာဓိ ပညာစသော အနှစ်သာရသို့ မရောက်ကြဘဲလွန်၍ ပြေးကုန်၏။
တဏှာဒိဋ္ဌိဟူသော အသစ် အသစ်ဖြစ်သော အနှောင်အဖွဲ့ကို ပွါးစေကုန်၏။
မြင်ရသော အရာ ကြားရသော အရာတို့ကို ဤသို့မှန်၏ဟု အမှားနှလုံးသွင်းကုန်လျက်
ပိုးဖလံတို့သည် ဆီမီးသို့ ကျကုန်သကဲ့သို့  ကျရောက်ရကုန်၏”ဟု ဤဥဒါန်းကို ကျူးရင့်တော်မူ၏။

Như vầy tôi nghe: Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn của ông Anàathapindika. Lúc bấy giờ, Thế Tôn đang ngồi giữa trời, trong đêm tối mù mịt, với những cây đèn dầu đang chói sáng. Lúc bấy giờ, nhiều loại côn trùng có cánh tiếp tục rơi vào trong những đèn dầu ấy và gặp phải tai nạn, gặp phải hoại diệt, gặp phải tai nạn hoại diệt. Thế Tôn thấy nhiều loại côn trùng có cánh tiếp tục rơi vào…

Rồi Thế Tôn, sau khi hiểu biết ý nghĩa này, ngay trong lúc ấy nói lên lời cảm hứng:

“Họ chạy gấp vượt qua, nhưng bỏ mất lối cây,
Họ làm cho tăng trưởng, các trói buộc mới mẻ,
Như các loại côn trùng, rơi vào trong ánh sáng,
Có người sống dựa vào Ðiều được thấy được nghe.”

Top and bottom: Atlas Moth
Middle: Clearwing Moth
©Ashin Sopāka 2017