Stinky Friends; Fragrant Friends

“A man who ties up putrid fish with some blades of kusa-grass
Makes the kusa-grass smell putrid; so it is with those who follow fools.

“But a man who wraps tagara powder in the broad leaf of a tree
Makes the leaf smell fragrant; so it is with those who follow sages.

“Therefore as with the leaf-container,
Understanding the outcome for oneself,
The unvirtuous should not be followed,
A wise person should follow the virtuous.
The unvirtuous lead one to hell,
The virtuous help one reach heaven.” – Iti 76

“Pūtimacchaṁ kusaggena, yo naro upanayhati;
Kusāpi pūti vāyanti, evaṁ bālūpasevanā.

“Tagarañca palāsena, yo naro upanayhati;
Pattāpi surabhi vāyanti, evaṁ dhīrūpasevanā.

“Tasmā pattapuṭasseva, ñatvā sampākamattano;
Asante nupaseveyya, sante seveyya paṇḍito;
Asanto nirayaṁ nenti, santo pāpenti suggatin”ti.

အကြင်သူသည် ငါးပုပ်ကို သမန်းမြက်ဖြင့် ထုပ်၏။ ထိုသူ၏ သမန်းမြက်တို့သည်လည်းအပုပ်နံ့လှိုင်ကုန်သကဲ့သို့ သူမိုက်ကိုမှီဝဲသူတို့သည် ဤအတူ အပုပ်နံ့ လှိုင်ကုန်၏။ အကြင်သူသည် ပေါက်ရွက်ဖြင့် တောင်ဇလပ်ပန်းကို ထုပ်၏။ ထိုသူ၏ ပေါက်ရွက်တို့သည်လည်း အမွှေးနံ့လှိုင်ကုန်သကဲ့သို့ ပညာရှိကိုမှီဝဲသူတို့သည် ဤအတူ အမွှေးနံ့လှိုင်ကုန်၏။

ထို့ကြောင့် ဖက်ရွက်ထုပ်ကဲ့သို့ မိမိကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးကို သိ၍ ပညာရှိသည် သူယုတ်မာတို့ကို မမှီဝဲရာ၊ သူတော်ကောင်းတို့ကိုသာမှီဝဲရာ၏။ သူယုတ်မာတို့သည် ငရဲသို့ ဆောင်တတ်ကုန်၏။ သူတော်ကောင်းတို့သည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်စေတတ်ကုန်၏”။

“Với ngọn cỏ kusa, dùng gói đồ cá thúi,
Kusa hay mùi thúi, cũng vậy, gần kẻ ngu.
Còn người dùng ngọn lá, gói hương Ta-ga-ra,
Ngọn lá bay mùi thơm cũng vậy, gần bậc Trí.

“Do vậy, nhờ nghĩ đến cái giỏ bằng lá ấy,
Biết được những cái gì sẽ rơi vào tự mình,
Bậc Hiền trí không theo, những hạng người bất thiện,
Chỉ biết làm bạn thân, những người lành hiền thiện.
Những kẻ ác, bất thiện, dắt dẫn đến địa ngục,
Còn những kẻ tốt lành, đạt đến cảnh thiện thú.”

Sooty Headed Bulbul ©Ashin Sopāka 2018

Stuck Like a Spider?

“Those who are lust-infatuated fall back
into the swirling current like a spider on its self-spun web.
This, too, the wise cut off. Without any longing,
they abandon all suffering and renounce the world.” – Dhp 347

“Ye rāgarattānupatanti sotaṁ,
Sayaṅkataṁ makkaṭakova jālaṁ;
Etampi chetvāna vajanti dhīrā,
Anapekkhino sabbadukkhaṁ pahāya.”

ပင့်ကူသည် မိမိပြုသော ပိုက်ကွန်၌ အိပ်သကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့သည် ပြင်းစွာ တပ်မက်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မိမိတို့ပြုသောတဏှာအလျဉ်သို့ ကျကုန်၏။ ပညာရှိတို့သည် ဤတဏှာကို ဖြတ်၍ မငဲ့ကွက်ဘဲ ခပ်သိမ်းသော ဆင်းရဲကို စွန့်လျက် သွားကုန်၏။

“Người đắm say ái dục
Tự lao mình xuống dòng
Như nhện sa lưới dệt.
Người trí cắt trừ nó,
Bỏ mọi khổ, không màng.”
耽溺愛欲的人,
無法自拔,
如同結網自陷的蜘蛛;
智者斷除貪欲,
堅定出離,解脫一切苦。

Garden Spider ©Ashin Sopāka 2017

Wealth of Wisdom

“As cool water in a desolate place
Evaporates without being drunk,
So when a scoundrel acquires wealth
He neither enjoys himself nor gives.

“But when the wise man obtains wealth
He enjoys himself and does his duty.
Having supported his kin, free from blame,
That noble man goes to a heavenly state.” – SN 3.19

“Amanussaṭṭhāne udakaṁva sītaṁ,
Tadapeyyamānaṁ parisosameti;
Evaṁ dhanaṁ kāpuriso labhitvā,
Nevattanā bhuñjati no dadāti.

“Dhīro ca viññū adhigamma bhoge,
So bhuñjati kiccakaro ca hoti;
So ñātisanghaṁ nisabho bharitvā
Anindito saggamupeti ṭhānan”ti.

လူမရှိရာ အရပ်၌ အေးမြသော ရေသည် မသောက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ခြောက်ခန်းခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ယုတ်မာသော ယောကျာ်းသည် ဥစ္စာကို ရ၍ မိမိသည်မူလည်း မသုံးဆောင်၊ သူတစ်ပါးကိုမူလည်း မပေး၊ (ထိုဥစ္စာသည် အလိုလို ကုန်ခန်းခြင်းသို့ ရောက်၏)။

သိကြားလိမ္မာသော ပညာရှိသည် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို ရ၍ သုံးဆောင်ခံစား၏၊ ကိစ္စကိုလည်း ပြု၏၊ ထိုပညာရှိသည် ဆွေမျိုးအပေါင်းအား ချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ခြင်း ကို ပြုလျက် မကဲ့ရဲ့အပ်သည်ဖြစ်၍ ကောင်းမှုကို ပြုသော သူတို့၏ တည်ရာ ဖြစ် သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်၏။

“Như nước trong tươi mát, nằm tại chỗ không người,
Không người uống, người dùng, đi đến chỗ tổn giảm;
Cũng vậy là tài sản, kẻ hạ liệt có được,
Không tự mình thọ hưởng, lại không cho một ai.

“Kẻ trí tuệ sáng suốt, tài sản thâu hoạch được,
Biết thọ dụng, phục vụ, với bà con, đoàn thể,
Trở thành như ngưu vương, nuôi dưỡng và giúp đỡ,
Vô tội khi bị chết, được sanh lên Thiên giới.”

「冷水在無人處,不會被飲用而被蒸乾,
這樣,邪惡人得到財物後,既不自己受用也不施與,
賢者與智者得到財富後,他受用與作應該作的,
他養育親屬眾後,無可責難的,人牛王到達天界處。」

Eurasian Kestrel ©Ashin Sopāka 2018