Five Things

“There are five things, Kassapa, that lead to the longevity of the true Dhamma, to its nondecay and nondisappearance. What are the five? Here the bhikkhus, the bhikkhunīs, the male lay followers, and the female lay followers dwell with reverence and deference towards the Teacher; they dwell with reverence and deference towards the Dhamma; they dwell with reverence and deference towards the Saṅgha; they dwell with reverence and deference towards the training; they dwell with reverence and deference towards concentration. These, Kassapa, are the five things that lead to the longevity of the true Dhamma, to its nondecay and nondisappearance.” – SN 16.13

“Pañca khome, kassapa, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattanti. Katame pañca? Idha, kassapa, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā, dhamme sagāravā viharanti sappatissā, saṅghe sagāravā viharanti sappatissā, sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā, samādhismiṁ sagāravā viharanti sappatissā—ime kho, kassapa, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattantī”ti.

ကဿပ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်ခြင်းငှါ မမှေးမှိန်ခြင်းငှါ မကွယ် ပျောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်းဟူမူ— ကဿပ ဤသာသနာတော်၌ ရဟန်းယောကျာ်း ရဟန်းမိန်းမ ဥပါသကာယောကျာ်း ဥပါသကာမိန်းမတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ တရားတော်၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သံဃာတော်၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ အကျင့်သိက္ခာ၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ သမာဓိ၌ ရိုသေတုပ်ဝပ်ကုန် သည်ဖြစ်၍ နေကုန်၏၊ ကဿပ ဤတရားငါးမျိုးတို့သည် သူတော်ကောင်းတရား တည်ခြင်းငှါ မမှေးမှိန်ခြင်းငှါ မကွယ်ပျောက်ခြင်းငှါ ဖြစ်ကုန်၏ဟု (ဟောတော်မူ၏)။

“Và có năm pháp, này Kassapa, đưa đến sự an trú, bền vững, không biến mất của diệu pháp. Thế nào là năm? Ở đây, này Kassapa, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống kính trọng, tùy thuận bậc Ðạo Sư, sống kính trọng, tùy thuận Chánh pháp, sống kính trọng, tùy thuận chúng Tăng, sống kính trọng, tùy thuận học giới, sống kính trọng tùy thuận Thiền định.”

「迦葉!有這五法,導向正法的存續、不混亂、不消失,哪五個呢?迦葉!這裡,比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷對大師住於具尊敬的、具順從的;對法住於具尊敬的、具順從的;對僧團住於具尊敬的、具順從的;對學住於具尊敬的、具順從的;對定住於具尊敬的、具順從的,迦葉!這五法導向正法的存續、不混亂、不消失。」

Coppersmith Barbet
©Ashin Sopāka 2019

Birds’ Escape

“This world is blind, few here have true
insight, as few go to heaven
as birds escape from tangled net.

“Geese go through the path of the sky
the accomplished through firmament,
the wise are led out of the world,
post conquering Māra and his host.” – Dhp 174, 175

“Andhabhūto ayaṁ loko,
tanukettha vipassati,
sakunto jālamutto va
appo saggāya gacchati.

“Haṁsādiccapathe yanti,
ākāse yanti iddhiyā,
nīyanti dhīrā lokamhā,
jetvā Māraṁ savāhanaṁ.”

ဤလူအပေါင်းသည် (ပညာမျက်စိမရှိသဖြင့်) အကန်းအတိသာ ဖြစ်၏။ ဤလောက၌ အနည်းငယ်မျှသောသူသည်သာ (အနိစ္စ စသော သဘောအားဖြင့်) ရှုမြင်နိုင်၏။ ပိုက်ကွန်မှ လွတ်သော ငှက်သည် နည်းပါးသကဲ့သို့ လူအနည်းငယ်မျှသာ နတ်ရွာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်၏။

ဟင်္သာတို့သည် နေမင်းလမ်းကြောင်း ကောင်းကင်ခရီး၌ သွားကုန်၏။ တန်ခိုးရှင်တို့သည် ကောင်းကင်၌ သွားကုန်၏။ ပညာရှိတို့သည် စစ်သည် ဗိုလ်ပါနှင့် တကွသော မာရ်မင်းကို အောင်၍ လောကမှ ထွက်မြောက်ကုန်၏။

“Ðời này thật mù quáng,
Ít kẻ thấy rõ ràng.
Như chim thoát khỏi lưới,
Rất ít đi thiên giới.”

“Như chim thiên nga bay,
Thần thông liệng giữa trời;
Chiến thắng ma, ma quân,
Kẻ trí thoát đời này.”

「世間大部分的人是盲目的,
只有少數的人明白正法;
一如只有少數的鳥脫離羅網,
少數的人往生善趣。

天鵝鼓翅飛行天空,
人以神通橫越太空,
智者征服魔波旬及其眷屬後,
不再輪迴。」

Top: White Bellied Sea Eagle
Bottom: Osprey
©Ashin Sopāka 2019
* Pardon the lousy photography; capturing birds in flight is a real challenge

Māgha Pūjā 2019

From Buddhanet: “Magha Puja Day takes places on the full moon day of the third lunar month (March). This holy day is observed to commemorate an important event in the life of the Buddha. This event occurred early in the Buddha’s teaching life.

“After the first Rains Retreat (Vassa) at the Deer Park at Sarnath, the Buddha went to Rajagaha city where 1250 Arahats,(Enlightened saints) who were the Buddha’s disciples, without prior appointment, returned from their wanderings to pay respect to the Buddha. They assembled in the Veruvana Monastery with the two chief disciples of the Buddha, Ven. Sariputta and Ven. Moggalana.

“The assembly is called the Fourfold Assembly because it consisted of four factors: (1) All 1250 were Arahats; (2) All of them were ordained by the Buddha himself; (3) They assembled by themselves  without any prior call; (4) It was the full moon day of Magha month (March).”

“Not doing anything wicked
undertaking of what is good,
purification of one’s mind
is the teaching of the Buddhas.

“Patience is the supreme austerity,
Nibbāna is supreme say the Buddhas,
for one gone forth does not hurt another,
nor does an ascetic harass others.

“Not finding fault and not hurting,
restraint by the regulations,
knowing the right measure of food,
living in a remote dwelling,
devotion to meditation
is the teaching of the Buddhas.” Dhp 183, 184, 185

“Sabbapāpassa akaraṇaṁ,
kusalassa upasampadā ;
Sacittapariyodapanaṁ ,
etaṁ buddhāna sāsanaṁ.

“Khantī paramaṁ tapo titikkhā,
Nibbānaṁ paramaṁ vadanti buddhā;
Na hi pabbajito parūpaghātī,
Na samaṇo hoti paraṁ viheṭhayanto.

“Anūpavādo anūpaghāto ,
Pātimokkhe ca saṁvaro;
Mattaññutā ca bhattasmiṁ,
Pantañca sayanāsanaṁ;
Adhicitte ca āyogo,
Etaṁ buddhāna sāsanaṁ.”

“မကောင်းမှုဟူသမျှကို မပြုရာ၊ ကုသိုလ်နှင့် ပြည့်စုံစေရာ၏။ မိမိစိတ်ကို ဖြူစင်စေရာ၏။ ဤသည်ကား ဘုရားရှင်တို့၏ အဆုံးအမတော်ပေတည်း။

“တိတိက္ခာဟု အမည်ရသော သည်းခံမှု ခန္တီသည် မြတ်သောအကျင့်တည်း။ နိဗ္ဗာန်ကို အလွန်မြတ်၏ဟု ဘုရားရှင်တို့ ဟောတော်မူကုန်၏။ ရဟန်းဟူသည် သူတစ်ပါးကို မညှဉ်းဆဲ၊ သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းဆဲသောသူသည် ရဟန်း မဟုတ်။

“သူတစ်ပါးကို မကဲ့ရဲ့ မစွပ်စွွဲရာ မညှဉ်းဆဲရာ၊ပါတိမောက္ခသံဝရသီလကို စောင့်ရှောက်ရာ၏။ စားဖွယ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိရာ၏။ ဆိတ်ငြိမ်သော ကျောင်း အိပ်ရာနေရာသို့ ကပ်ရောက်နေထိုင်ရာ၏။ သမာပတ်ရှစ်ပါးဟူသော အဓိစိတ္တ သိက္ခာကို ပွါးများအားထုတ်ရာ၏။ ဤသည်ကား ဘုရားရှင်တို့၏ အဆုံးအမတော်ပေတည်း။”

“Không làm mọi điều ác.
Thành tựu các hạnh lành,
Tâm ý giữ trong sạch,
Chính lời chư Phật dạy.”

“Chư Phật thường giảng dạy;
Nhẫn, khổ hạnh tối thượng,
Niết bàn, quả tối thượng;
Xuất gia không phá người;
Sa môn không hại người.”

“Không phỉ báng, phá hoại,
Hộ trì giới căn bản,
Ăn uống có tiết độ,
Sàng tọa chỗ nhàn tịnh
Chuyên chú tăng thượng tâm,
Chính lời chư Phật dạy.”

「諸惡莫作,
眾善奉行,
自淨其意,
是諸佛教。

諸佛說涅槃至上,
忍辱是最高的苦行,
傷害他人的人不是出家人,
壓抑他人的人也不是沙門。

不誹謗,
不傷害他人,
嚴守戒律,
飲食知節量,
僻靜處獨居,
勤修增上定(註),
是諸佛教。」

In Praise of Sariputta

“Deep in wisdom, intelligent,
Skilled in the true path and the false,
Sariputta, of great wisdom,
Teaches the Dhamma to the bhikkhus.

“He teaches briefly,
He speaks in detail.
His voice, like that of a myna bird,
Pours forth inspired discourse.

“As he teaches them, they listen
To his sweet utterance.
Uplifted in mind, made joyful
By his delightful voice,
Sonorous and lovely,
The bhikkhus incline their ears.” – SN 8.6

“Gambhīrapañño medhāvī,
maggāmaggassa kovido;
Sāriputto mahāpañño,
dhammaṁ deseti bhikkhunaṁ.

“Saṁkhittenapi deseti,
vitthārenapi bhāsati;
Sāḷikāyiva nigghoso,
paṭibhānaṁ udīrayi.

“Tassa taṁ desayantassa,
suṇanti madhuraṁ giraṁ;
Sarena rajanīyena,
savanīyena vaggunā;
Udaggacittā muditā,
sotaṁ odhenti bhikkhavo”ti.

“နက်နဲသော ပညာရှိတော်မူသော၊ အကျိုးအကြောင်းကို သိသော ပညာလည်း ရှိတော်မူသော၊ အကြောင်းဟုတ်သည် မဟုတ်သည်တို့၌ လိမ္မာတော်မူပြီးသော၊ ကြီးမြတ်သော ပညာလည်း ရှိတော်မူသော သာရိပုတ္တရာသည် ရဟန်းတို့အား တရားကို ဟောတော်မူ၏။

သာရိပုတ္တရာသည် ‘သာလိကာမ၏ (သာယာ) ကြွေးကြော်သံကဲ့သို့’ သစ္စာလေးပါး တရားကို အကျဉ်းအားဖြင့်လည်း ဟောတော်မူ၏၊ အကျယ်အားဖြင့်လည်း ဟော တော်မူ၏၊ ပညာကို ထုတ်ဆောင်တော်မူပြီ။

ရဟန်းတို့သည် ထိုတရားကို ဟောသော အသျှင်သာရိပုတ္တရာ၏ သာယာသော အသံကို နာကြားရကုန်၏၊ တပ်မက်ဖွယ်ရှိသော နာပျော်ဖွယ်ရှိသော သာယာသော အသံကြောင့် တက်ကြွသော စိတ်ရှိကြကုန်သည် ဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိကြကုန် သည် ဖြစ်၍ နားစိုက်ထောင်ကုန်၏။”

“Trí tuệ thâm, trí giải,
Thiện xảo đạo, phi đạo,
Ngài Sāriputta,
Là bậc Ðại trí tuệ.
Chính Ngài đang thuyết pháp,
Cho các vị Tỷ-kheo.
Ngài giảng cách tóm tắt,
Ngài cũng thuyết rộng rãi.
Như âm thanh vi diệu,
Của loại chim Sàli,
Lời Ngài giảng tuôn trào,
Tiếng Ngài nghe ngọt lịm.
Với giọng điệu ái luyến,
Êm tai, và mỹ diệu,
Chúng lắng tai nghe pháp,
Tâm phấn khởi hoan hỷ,
Này các vị Tỷ-kheo.”

「深慧者、有智慧者,
道非道的熟知者,
大慧的舍利弗,
為比丘們教導法。

簡要地教導,也詳細地說,
聲音講說對答如九官鳥。

當他教導他們時,
他們聽聞如蜜之語,
經由激情、和雅、
可愛的聲音,
心踊躍、喜悅,比丘們傾耳。」

Top: White Vented Myna
Bottom: Common Myna
©Ashin Sopāka 2019