“le an co-thadhal mar chumha, thig am faireachdainn gu bith”
Nuair a thig na sia bunaitean mothaich (saḷāyatanā) còmhla rin rudan fa-leth, bidh co-thadhal (phassa) ann. Canar faireachdainn (vedanā) ris an ath-bhualadh no clàradh sin, agus tha trì seòrsaichean ann:
- mì-thlachdmhor (dukkha)
- tlachdmhor (sukha)
- neo-mhì-thlachdmhor-is-neo-thlachdmhor (adukkhamasukha)
Tha e glè chudromach a thoirt fa-near nach eil iad a’ toirt iomradh air gluasadan-inntinn no tòcaidhean, ach clàradh a’ bhuaidh a nì rudan air a bunaitean mothaich fhèin a-mhàin. A rèir a’ Bhùda, tha tòcaidhean nam measgachan iom-fhillte dhe na tha aithnichte mar fhactaran inntinn (cetasikā), ach cha tèid sinn a-steach dhaibh an-diugh.
Gus seo a dhèanamh nas soilleire:
- nuair a nì bunait na sùla co-thadhal ri rud fradhairc grànda, èiridh faireachdainn mhì-thlachdmhor (dukkhavedanā)
- nuair a nì bunait na sùla co-thadhal ri rud fradhairc bòidheach, èiridh faireachdainn thlachdmhor (sukhavedanā)
- nuair a tha clàradh an rud air a bunait mothaich fa-leth cha mhòr do-ruigsinneach, èiridh faireachdainn neo-mhì-thlachdmhor-is-neo-thlachdmhor (adukkhamasukhavedanā), theirte “faireachdainn neodrach” ris uaireannan.
Tha an aon rud fìor airson nam bunaitean mothaich eile:
- nuair a thig bunait mothaich na cluaise còmhla ri rud fuaimnich…
- nuair a thig bunait mothaich an t-sròine còmhla ri rud fàileachd…
- nuair a thig bunait mothaich na teanga còmhla ri rud blasda…
- nuair a thig bunait mothaich a’ chuirp còmhla ri rud beanailteach…
- nuair a thig bunait mothaich na h-inntinn còmhla ri rud inntinnidh…
…..èiridh faireachdainn a rèir buaidh an rud.
Cuir nad inntinn loch ciùin. Ma thuiteas clach bheag ann, nochdaidh tuinn bheaga; ma thuiteas ulbhag mhòr ann, nochdaidh tonnan mòra. Ma bhios iasg a’ snàmh ann no ma bhios am biastag a’ sgìobadh air, bidh gluasad air choreigin ann a rèir meud a’ bhuaidh. Aig an ìre seo, chan eil sinn a’ bruidhinn air na tonnan a tha bòidheach no grànda no air a bheil sinn dèidheil orra no nach eil. Chan eil an gluasad a’ riochdachadh ach clàradh an rud air an uisge.
Ged a tha am meatafar seo a’ briseadh gu furasta le sgrùdadh mionaideach, tha e a’ nochdadh beagan mar a thig am faireachdainn gu bith mar thoradh air coinneamh bunait mothaich ris an rud fa-leth.
“le am faireachdainn mar chumha, thig a’ mhiann gu bith”
Gu litireil, tha taṇhā a’ ciallachadh “pathadh”, ach tha am facal a’ toirt a-steach cuideachd miann, sannt, acras, iarrtas, ‘s dòcha gach seòrsa de “miann” ann. Tha na trì seòrsaichean de taṇhā air am mìneachadh anns a’ phost seo, agus chì sinn an seo mar a tha e ag obair ann an sreath nan adhbharan:
- nuair a thig faireachdainn thlachdmhor gu bith, èiridh am miann airson barrachd tlachdmhorachd
- nuair a thig faireachdainn mhì-thlachdmhor gu bith, èiridh am miann airson an fhaireachdainn mhì-thlachdmhòir sin falbh, no airson atharrachadh gu tlachdmhorachd
- leis gu bheil neo-mhì-thlachdmhor-is-neo-thlachdmhor cho soilleir mì-thlachdmhor, èiridh am miann airson barrachd den “neo-mhì-thlachdmhorachd” seo.
‘S e am miann a tha gar sparradh air leantainn rudan ion-mhiannaichte, agus a bhith air mhiann airson rudan mì-thlachdmhor a dhol à bith no an teicheadh, a tha na fhreumh ar fulangtachd (dukkha). ‘S e roghainn chogaisich a th’ ann am miann, chan e rud a thig gu fèin-ghluasadach. Gu h-èifeachdach, tha sinn a’ TAGHADH fulangas! Nach eil sin caran neònach?! Ach tha gealladh a’ Bhùda ann gum urrainn dhuinn na roghainnean sin a sheachnadh gus an cuir sinn às don chuairt de fhuilangtachd.
☸️ Gum faigh sinn uile saorsa bho dukkha ☸️